Το μακρύ χέρι του πελατειακού κράτους

Δημοσιεύτηκε στο Έθνος την 7η Ιουλίου 2012

Οι αποκρατικοποιήσεις διασπούν το πλέγμα του κρατισμού τόσο σε πραγματικό όσο και σε ιδεολογικό επίπεδο. Απελευθερώνουν πόρους, δυνατότητες και συνειδήσεις.

Στην Ελλάδα ο δημόσιος τομέας αναπτύσσει δραστηριότητες σε όλο το φάσμα των οικονομικών δραστηριοτήτων. Από την ενασχόληση με θέματα στρατηγικών κατευθύνσεων, ρύθμισης και εποπτείας αγορών μέχρι και την απλή παραγωγική διαδικασία στον τομέα των υπηρεσιών, στον δευτερογενή τομέα, όσο ακόμα και στον πρωτογενή. Από την παραγωγή και εμπορία χαλιών μέχρι την παραγωγή και την εμπορία ηλεκτρισμού και από τη ρύθμιση θεμάτων αγροτικής καλλιέργειας μέχρι την εποπτεία των αγορών και την παρακολούθηση της πορείας της ελληνικής οικονομίας. Ολα τα μπορεί και όλα τα καταφέρνει! Ακόμα και εκεί που υποτίθεται ότι ο νόμος προβλέπει περιορισμό του κράτους και θέσπιση ανεξάρτητων αρχών, η επέμβαση των προϊστάμενων κυβερνήσεων μέσω κομματικών και αναξιοκρατικών προσλήψεων και τοποθετήσεων, αλλοιώνει την έννοια της «ανεξαρτησίας» και τη μετατρέπει σε ακόμα έναν φορέα εξάρτησης από τον δημόσιο τομέα.

Αλλά και στις καθημερινές λειτουργίες μεταξύ φορέων της ιδιωτικής οικονομίας η εμπλοκή του κράτους διαχέεται στις νοοτροπίες που διαμορφώνει η αναγκαιότητα έκδοσης πιστοποιητικών, εγγράφων, εγκρίσεων, όπως και κάθε άλλης διεκπεραίωσης οποιασδήποτε γραφειοκρατικής διαδικασίας. Το κράτος είναι παντού, σε υλικά και άυλα αγαθά, σε πράξεις, σε συμβάσεις, σε νοοτροπίες και ιδεολογίες. Και μάλιστα όχι οποιοδήποτε κράτος, αλλά το κράτος ως η απόληξη της κυβέρνησης και όπου η κυβέρνηση εκπορεύεται από την κομματική γραμμή. Ετσι το κράτος, που είναι σε κάθε συναλλαγή που υλοποιείται ή μπορεί να υλοποιηθεί, καταλήγει μέσω της πολιτικής ή κομματικής παρέμβασης να αποτελεί έκφανση του πελατειακού πολιτικού συστήματος και των πελατειακών πολιτικών σχέσεων. Το κράτος ως ιδιοκτησία, ως επόπτης, ως ρυθμιστής και εν τέλει ως καταλύτης και εξουσία που κυριαρχεί επί των πάντων, γίνεται το μακρύ χέρι του κομματισμού και ο μηχανισμός μέσω του οποίου αναπαράγεται η εξουσία και κυριαρχία του πελατειακού πολιτικού συστήματος έναντι της κοινωνίας των πολιτών.

Σε αυτό το πλαίσιο οι αποκρατικοποιήσεις παίρνουν έναν χαρακτήρα που υπερβαίνει την απλή μεταβίβαση της κυριότητας, ενώ οι θετικές πολλαπλασιαστικές συνέπειές τους διευρύνονται πέραν των ορίων που συνεπάγεται η εντατικότερη και πιο αποτελεσματική χρήση των μέσων παραγωγής από την ιδιωτική ιδιοκτησία. Και αυτό καθώς μια αποκρατικοποίηση διαρρηγνύει το πλέγμα κρατισμού τόσο σε πραγματικό όσο και σε ιδεολογικό επίπεδο. Παρεμβαίνει στη συστάδα συμφερόντων που διεκπεραιώνονται μέσω των κρατικών φορέων, συμφέροντα κινούμενα εναντίον των πολιτών και της κοινωνίας. Αποκόπτει από τη σχέση εξάρτησής τους με το κράτος και άρα με το πολιτικό σύστημα και τον κομματισμό τους ανθρώπους που θέλουν να αναπτύξουν μια οικονομική επιχειρηματική δραστηριότητα. Απελευθερώνει πόρους, διαδικασίες, παραγωγικές δυνατότητες και ανθρώπινες συνειδήσεις.

Ετσι ο ορισμός της αποκρατικοποίησης διευρύνεται από τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας από τον δημόσιο στον ιδιωτικό φορέα και αφορά τη μεταβίβαση στον ιδιωτικό τομέα κάθε μορφή εκμετάλλευσης κρατικά ελεγχόμενης ιδιοκτησίας ή διαδικασίας που απελευθερώνει πόρους και παραγωγικές δυνατότητες με πολλαπλασιαστικές συνέπειες για την ανάπτυξη της οικονομίας. Πλέον οι αποκρατικοποιήσεις δεν εξαντλούν τον ρόλο τους στον εισπρακτικό χαρακτήρα της ιδιοκτησιακής μεταβίβασης και στην αύξηση των εσόδων του κράτους από αυτό. Αποτελούν επιπλέον και μέσο διεύρυνσης των παραγωγικών δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας αλλά και φορέα ανάσχεσης των μηχανισμών αναπαραγωγής του πελατειακού πολιτικού συστήματος.

Και είναι με αυτά τα τρία κριτήρια που θα πρέπει να σχεδιαστεί ο χάρτης προτεραιοτήτων στην πορεία αποκρατικοποίησης. Ενας τέτοιος ανασχεδιασμός οδηγεί στην υπέρβαση της λίστας των προς πώληση φορέων του Δημοσίου και καθιστά πιο εύκολη τη διαχείρισή του. Και αυτό καθώς η πορεία των αποκρατικοποιήσεων:

  • αποκτά ιδεολογικό περιεχόμενο για την απελευθέρωση παραγωγικών πόρων και δυνατοτήτων όσο και παραγωγικών σχέσεων στην κατεύθυνση της απεξάρτησης της οικονομίας από το πελατειακό πολιτικό σύστημα,
  • εμπλουτίζεται με μεθόδους που απελευθερώνουν πόρους και δυνατότητες και διαδικασίες χωρίς να μεταβιβάζει κατ’ ανάγκην η ιδιοκτησία,
  • αφορά σε κάθε ιδιοκτησία και οικονομική σχέση που ελέγχονται από τον δημόσιο και τον ευρύτερα δημόσιο τομέα (Τοπική Αυτοδιοίκηση, ασφαλιστικοί φορείς κ.λπ.).

Η Ελλάδα μετά την κρίση δεν μπορεί να ερμηνεύει ως περιουσία και πλούτο τα έρημα κτίρια υπό δημόσια κατοχή, αλλά τα οικονομικά ενεργά οικοδομικά συγκροτήματα που φιλοξενούν επιτυχημένες επιχειρηματικές δραστηριότητες και δίνουν δουλειά σε πολίτες και ποιότητα ζωής στους καταναλωτές. Η Ελλάδα μετά την κρίση δεν μπορεί να ερμηνεύει κλάδους ως στρατηγικού συμφέροντος ανάλογα με το εύρος των κομματικών εξυπηρετήσεων που διεκπεραιώνονται σε αυτούς. Αλλά ανάλογα με το επίπεδο της ευημερίας που εξασφαλίζει στους πολίτες η δημόσια ή η ιδιωτική κατοχή ή/και εκμετάλλευσή τους. Στην Ελλάδα μετά την κρίση το δημόσιο συμφέρον είναι και ορίζεται αποκλειστικά από το συμφέρον της κοινωνίας των πολιτών και όχι της κοινωνίας των κομματαρχών, των κομμάτων και των παραφυάδων τους.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s