Τι συμβαίνει με τις τράπεζες Πηγή:www.capital.gr

Δημοσιεύτηκε στο Capital στις 31.3.2014

Τι συμβαίνει με τις τράπεζες. Προβαίνουν σε συγκεντρώσεις-αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου για να εξαγοράσουν τις προνομιούχες ή κοινές μετοχές του δημοσίου του οποίου η συμμετοχή μέσω των μετοχών που κατέχει το ΤΧΣ περιορίζεται. Το κράτος χάνει δικαιώματα αλλά θα κατέχει ακόμα την πλειοψηφία (εκτός από μία).

Παράλληλα απαγορεύεται κάθε συμμετοχή του δημοσίου μέσω του ΤΧΣ σε αυξήσεις καθώς θα θεωρηθεί κρατική επιχορήγηση που ενεργοποιεί τη ρήτρα του bail in – δηλαδή απαιτεί να προηγηθεί το κούρεμα των ομολογιούχων και των καταθετών για την κάλυψη του αντίστοιχου ποσού. Περαιτέρω, η τελική αύξηση που συνδέεται με την πραγμάτωση των δικαιωμάτων (warrants) αναμένεται στο μέλλον. Όλο αυτό το ιδιαίτερα πεπλεγμένο των εξελίξεων εγείρει σαφέστατο ερώτημα. Ή αυτός που το σκέφθηκε πρέπει να προταθεί για καλύτερο σενάριο μυστηρίου ή η κατάκτηση του άγνωστου («βλέποντας και κάνοντας»), καθοδήγησε τις εξελίξεις.

Σε αυτό το δαιδαλώδες πλαίσιο, πώς διακρίνεται το θετικό από το αρνητικό; Ποια είναι τα κριτήρια της επιτυχίας και υπό ποίο πρίσμα;

Κριτήριο είναι σίγουρα η μη καταγραφή ζημιών από την επένδυση σωτηρίας που έκανε το δημόσιο για τη στήριξη των τραπεζών, χρεώνοντας στην κυριολεξία τον ελληνικό λαό και τις μελλοντικές γενιές. Ακόμα και εάν είναι απαραίτητες οι αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου που μειώνουν το ποσοστό συμμετοχής του δημοσίου, ακόμα και εάν το δημόσιο αναγκασθεί να απελευθερώσει την πώληση κάποιων εκ των μετοχών του σε τιμή χαμηλότερη από τη τιμή αγοράς. Η διευθέτηση αυτή πρέπει να επιτρέπει βάθος χρόνου και σαφέστατα να τεθεί υπό την έγκριση της Βουλής. Όχι απλώς από το υπουργικό συμβούλιο. Δεν είναι μια πράξη περί την τεχνική της διαχείρισης. Είναι πράξη που αφορά στην περιουσία του δημοσίου.

Δεύτερο κριτήριο είναι η διαφάνεια που ωστόσο, εύκολα επισημαίνει κανείς ότι λείπει στις συναλλαγές που οργανώνει το κράτος περί τις τράπεζες. Υστερούν σε αυτό που θα έπρεπε πρωτίστως και αρμοδίως να διασφαλίζουν. Τη διαφάνεια. Ποιος έχει καταλάβει, τι έχει καταλάβει και υπό ποίες προϋποθέσεις είναι δυνατό να καταλάβει; Η απάντηση δυστυχώς είναι εύκολη. Τα ξένα hedge funds. Τα ξένα hedge funds. Τα ξένα hedge funds. Άραγε, ήταν αυτός ο προορισμός του στρατηγήματος της κεφαλαιοποίησης και της περαιτέρω ιδιωτικοποίησης των τραπεζών με την επανα-εδραίωση των παλιών διοικήσεων υπό την ανοχή της πλειοψηφίας των μετόχων που θα ανήκουν στα hedge funds; Ή είναι μια αναγκαία στάση σε μια διαδρομή μέχρι την εξεύρεση σημαντικού στρατηγικού εταίρου; Ποιες είναι οι διασφαλίσεις του δημοσίου ως κύριου μετόχου; Και το κυριότερο! Πώς διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον; Η ομαλή λειτουργία της οικονομίας; Η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος; Η ρευστότητα στις αγορές; Το φθηνό και προσβάσιμο χρήμα στην πραγματική οικονομία;

Απάντηση σε όλα αυτά τα ερωτήματα δεν δίδεται από τις τακτικές της κυβέρνησης περί την κεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Απάντηση θα διδόταν εάν η κυβέρνηση αποκαθιστούσε τη λειτουργική εποπτεία των τραπεζών για όσο διάστημα κατέχει την πλειοψηφία των μετοχών (και όχι την καταστατική), ώστε να ελέγχει την πορεία των εργασιών τους και τη συμβατότητα τους με τις ανάγκες της ανάκαμψης της πραγματικής οικονομίας. Εξάλλου παραμένει ενεργό το πρότυπο της Ιρλανδίας με την εγκαθίδρυση ειδικού γραφείου δευτεροβάθμιας προσφυγής δανειοληπτών με αρμοδιότητες αναθεώρησης χρηματοδοτικών αποφάσεων των τραπεζών. Επιπλέον, η νομοθετική κατοχύρωση ρήτρας ώστε το δημόσιο να μεταβιβάζει πακέτα μετοχών σε στρατηγικό εταίρο με δικαίωμα εκχώρησης έκπτωσης επί μελλοντικών μεταβιβάσιμων μετοχών υπό την αίρεση των επιδόσεων της τράπεζας. Και τέλος δεσμευτική απόφαση ότι τα συνολικά διαχρονικά έσοδα από τη μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών των τραπεζών θα καλύπτει το κόστος της επένδυσης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι κινήσεις της κυβέρνησης για τις αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου και όλων των ρυθμίσεων στις οποίες έχει καταφύγει θα είχαν νόημα. Χωρίς αυτό το πλαίσιο, αποτελούν ατάκτως ερριμμένες επιλογές που συναντώνται κακήν κακώς στον στόχο της άνευ όρων ιδιωτικοποίησής τους.

Πηγή:www.capital.gr

Continue reading

Advertisements

τι συμβαίνει με τις τράπεζες

Έχει διαμορφωθεί ένα δαιδαλώδες πλαίσιο μετοχικών συναλλαγών περί τις τράπεζες. Πως διακρίνεται το θετικό από το αρνητικό; ποια είναι τα κριτήρια της επιτυχίας και υπό ποίο πρίσμα;
Τα ακόλουθα αποτελούν ένα απλό πλαίσιο.

  • Διευθετήσεις αύξησης μετοχικού κεφαλαίου με συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων και παραίτηση του δημοσίου από τα δικαιώματα συμμετοχής θα πρέπει να γίνονται μέχρι του σημείου που δεν θέτουν σε κίνδυνο την καταστατική πλειοψηφία του.
  • Μεταβίβαση της κυριότητας σε στρατηγικό επενδυτή θα πρέπει να γίνεται σταδιακά και σε βάθος χρόνου με ρήτρα που θα συνδέει τις τιμές πώλησης των μετοχών με τις επιδόσεις της τράπεζας υπό τη νέα διοίκηση.
  • Αποκατάσταση της διαφάνειας επί των συναλλαγών υπό την αποκλειστική αρμοδιότητα της Βουλής να αποφασίζει για θέματα που άπτονται της αξίας πώλησης των τραπεζών και όχι μεταβίβαση της στο Υπουργικό Συμβούλιο.
  • Κυρίως δε, δεσμευτική απόφαση της Βουλής ότι τα συνολικά διαχρονικά έσοδα από τη μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών των τραπεζών θα καλύπτει το κόστος της επένδυσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι κινήσεις της κυβέρνησης για τις αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου και όλων των ρυθμίσεων στις οποίες έχει καταφύγει θα είχαν νόημα. Χωρίς αυτό το πλαίσιο, αποτελούν ατάκτως ειρημένες επιλογές που συναντώνται κακήν κακώς στον στόχο της άνευ όρων ιδιωτικοποίησής τους με τη μαζική συμμετοχή των ιδιαίτερα κερδοσκοπικών hedge funds. Δυστυχώς, ο κυβερνητικός σχεδιασμός του στρατηγήματος της κεφαλαιοποίησης και της περαιτέρω ιδιωτικοποίησης των τραπεζών αποδεικνύεται ότι έγιναν με αποκλειστικό στόχο την επανα-εδραίωση των παλιών διοικήσεων υπό την ανοχή της πλειοψηφίας των μετόχων που πλέον… θα ανήκουν στα hedge funds

Κεντροαριστερά ή γαλάζιο ποτάμι με ελιά;

Δημοσιεύτηκε στην Μεταρρύθμιση στις 28 Μαρτίου 2014

Οι αλλαγές δεν είναι εκθέσεις ιδεών επί κυβερνητικών πεπραγμένων. Είναι η ίδια η πράξη που ορίζεται από τους κυβερνώντες!

Δεν είναι το ανέβασμα του ίδιου έργου με σκηνικές ανανεώσεις και άλλους πρωταγωνιστές. Είναι η πραγματικότητα των οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων στην καθημερινότητα των πολιτών!

Δεν είναι εκπομπή στην τηλεόραση που διαρκεί μέχρι το τέλος του προγράμματος. Είναι η ζωή όταν κλείνει η τηλεόραση!

Ας μιλήσουμε για αυτά!

Όταν μια ολιστική κρίση αποκαλύπτει τις ανεπάρκειες όσο και τις εστίες διαφθοράς ενός συστήματος ως αιτίες της χρεοκοπίας του, είναι φυσιολογικό η κοινωνία να ενεργοποιεί, μέσω των δημοκρατικών θεσμών, την ακύρωση όσο και την αναδιάταξη τους. Έναντι ενός σαθρού πελατειακού πολιτικού συστήματος αναζητά μέτρα που να περιορίζουν την επαγγελματοποίηση της πολιτικής, το νεποτισμό, το μέσο… Έναντι ενός κερδοσκοπικού και ολιγοπωλιακού τραπεζικού συστήματος αναζητά τρόπους να διευρύνει τον ανταγωνισμό, να σπάσει τον ολιγοπωλιακό του χαρακτήρα. Έναντι ενός κράτους γραφειοκρατικού, κομματικού και μετριοκρατούμενου αναζητά τρόπους να καταργήσει την κομματική του εξάρτηση, να περιορίσει τη γραφειοκρατία και την πολυνομία, να εκσυγχρονίσει τις δομές εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων. Έναντι κλειστών αγορών αντιδρά με την απελευθέρωση της πρόσβασης νέων επιχειρήσεων σε αυτές και την άρση όποιων ειδικών προνομίων. Έναντι της πλήρους απορρύθμισης της αγοράς εργασίας που διεκπεραιώνει τις πιέσεις για διεθνή ανταγωνιστικότητα στην υποτίμηση της εργασίας, εξαθλιώνοντας τους μισθούς και αυξάνοντας την ανεργία, εδραιώνει θεσμικές κατοχυρώσεις που διασφαλίζουν τα δικαιώματα των εργαζομένων και την ισότιμη συνεισφορά τους στην αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας. Έναντι μιας κακής ταξικής και ιδεολογικά απαρχαιωμένης παιδείας , εγείρει μια ποιοτική εκπαίδευση που εντάσσει ισότιμα όλους τους νέους στην αγορά εργασίας ,με εφόδια κριτικής γνώσης και ευέλικτης προσαρμογής στις εκάστοτε απαιτήσεις της επαγγελματικής τους πορείας.

Ας μιλήσουμε για αυτά!

Αν μιλήσουμε για αυτά, τότε μιλάμε για το τρίτο δρόμο. Το δρόμο που αντιπαρατίθεται στις πολιτικές αναπαραγωγής του υφιστάμενου κρατικοδίαιτου πελατειακού συστήματος των ειδικών συμφερόντων όσο και σε αυτές που διεκδικούν την ανατροπή του, στο όνομα μια ομιχλώδους συγκόλλησης λαϊκιστικών εξυπηρετήσεων κάθε είδους αιτημάτων. Αυτός είναι ο τρίτος δρόμος που φοβίζει τις παραδοσιακές συντηρητικές ή «εκσυγχρονιστικές» δυνάμεις και τα κατεστημένα συμφέροντα του τόπου, καθώς αμφισβητεί και ανατρέπει τον ελληνικό καπιταλιστικό μόρφωμα και μαζί τους φεουδαρχικούς σχηματισμούς που τον τροφοδοτούν. Αυτός ο τρίτος δρόμος είναι μια πρόταση αντικαθεστωτικής, ορθολογικής αναδιάταξης του συστήματος που έχει απόλυτη ανάγκη η κοινωνία – εργαζόμενοι, επαγγελματίες, επιχειρηματίες εξίσου με την καθεστηκυία και «άρχουσα» τάξη της χώρας. Καθώς συνιστά το μοναδικό δρόμο που μπορεί να εγγυηθεί την προσαρμογή της λειτουργίας των μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων, κράτους και κοινωνικών φορέων, πολιτικών και πολιτών, σε ένα εφικτό πλαίσιο ανοικτής οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής δράσης, με δικαιοσύνη και ισότιμη συμμετοχή όλων στα βάρη όσο και στις ευκαιρίες. Το μοναδικό δρόμο για κοινωνική ειρήνη και συμφιλίωση, αλληλεγγύη, και προσπάθεια για την ανάπτυξη που θα αφορά όλους.

Ποιος μπορεί να το κάνει; Οι συνδαιτυμόνες του καθεστωτικού εξωραϊσμού; Οι συνδιαμορφωτές της οικονομίας των ολιγοπωλίων, των τριών τραπεζών, των δύο γαλακτοβιομηχανιών και της μιας αεροπορικής; Οι εμπνευστές της αποσάθρωσης της μεσαίας τάξης; Οι συνένοχοι της αναπαραγωγής των πελατειακών πολιτικών σχέσεων; Οι νεόκοποι του χώρου που μετατρέπουν τις «διαρθρωτικές» παρεμβάσεις σε «κολοκυθιά» αριθμητικών μειο-πλειοδοσιών, 200 βουλευτές ή 1000 ευρώ ο βασικός μισθός. Που διαμορφώνουν «πρόγραμμα» απλώνοντας την πραμάτια να διαλέξει ο κόσμος όπως στους πάγκους της λαϊκής; που εκμεταλλεύονται την οργή του κόσμου όπως οι «αγανακτισμένοι» στο Σύνταγμα; Χωρίς ιδεολογία; Χωρίς συνεκτικό ιστό; Χωρίς πως, που με ποιους; Επιτέλους! ο κεντρώος χώρος, στα δεξιά του συνορεύει με την κεντροδεξιά. Δεν είναι όμως κεντροαριστερά!!

Continue reading

Περί πλεονάσματος! Πηγή:www.capital.gr

Δημοσιεύτηκε στο Capital στις 27 Μαρτίου 2014

Η διαμόρφωση μη προϋπολογισμένου πρωτογενούς πλεονάσματος (πραγματικού ή λογιστικού), αποτελεί ένα θετικό γεγονός καθώς βελτιώνει τη διαπραγματευτική δύναμη της χώρας στις διεθνείς αγορές. Σε αυτήν την προσπάθεια κάθε υπεύθυνη πολιτική δύναμη πρέπει να συμβάλλει ανεξαρτήτως εάν συμπολιτεύεται ή αντιπολιτεύεται την κυβέρνηση.  Ωστόσο, μια ενδελεχέστερη προσέγγιση αποκαλύπτει πολλά που δεν έγιναν και πρέπει να γίνουν, ή θα μπορούσαν να συνεισφέρουν περισσότερο εάν γινόντουσαν διαφορετικά.

Σαφέστατα, η προέλευση του πλεονάσματος είναι προβληματική καθώς αφορά σε υπερφορολόγηση των ίδιων πάντα στρωμάτων και επαγγελματικών κατηγοριών, χωρίς να συνεισφέρει σε αυτό η περιβόητη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, ή η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Επίσης προκύπτει από σημαντική περικοπή του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων. Και τα δύο αυτά συνιστούν μη αναπτυξιακές πηγές χρηματοδότησης, περιορίζουν τη δυναμική της οικονομίας και αναπαράγουν χρόνιες διαρθρωτικές «παθήσεις» της. Δεν υπεισέρχομαι στο δίκαιο ή άδικο των εισοδηματικών περικοπών των εργαζομένων του δημοσίου τομέα ούτε και στην περιβόητη μεταρρύθμιση του, καθώς πολλά που έχουν ειπωθεί από την αντιπολίτευση όσο και από την ίδια την συμπολίτευση.

Κυρίως όμως, είναι η διανομή του πλεονάσματος που προκύπτει ως ιδιαιτέρως αποκαλυπτική.

1 δισ. κατευθύνεται στην αποπληρωμή του χρέους. Λογικό αποτέλεσμα καθώς με τον τρόπο αυτό η πολιτεία περιορίζει κατά τι, ένα δυσβάσταχτο οικονομικό μέγεθος. Στέλνει ένα μήνυμα στις αγορές για την εθνική μέριμνα έναντί του, αλλά και ένα μήνυμα προς τις νέες γενιές ότι το κράτος, προσπαθεί να ελαφρύνει το βάρος που ακούσια ανέλαβαν να σηκώσουν για το υπόλοιπο της ζωής τους, δίχως να έχουν την παραμικρή ευθύνη για αυτό.

1 δισ. κατευθύνεται στην αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου. Εδώ εγείρονται δύο σημαντικά ζητήματα. Ουσιαστικά πρόκειται για καθυστερήσεις πληρωμών στους δικαιούχους πάροχους του δημοσίου, που σωρευόμενες επιστρέφουν σε αυτούς. Δεν είναι δα και για πανηγυρισμό!!! Έστω! Παραμένει ωστόσο το γεγονός ότι επιχειρήσεις που έπεσαν θύματα της καθυστέρησης των πληρωμών μπορεί να έχουν πτωχεύσει εξαιτίας αυτών ή να έχουν έρθει σε δυσχερή θέση. Επιπλέον, με δεδομένο ότι ένα δισ. δεν θα φθάσει για όλους τους δικαιούχους των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου, προκύπτει το ερώτημα: Ποιοι είναι αυτοί που θα ικανοποιηθούν πρώτοι; Πιστωτές του δημοσίου από τον τομέα της υγείας, της ασφάλειας ή αλλού; Προερχόμενοι από το εξωτερικό ή το εσωτερικό; Ποια θα είναι τα κριτήρια; Θα υπάρχει διαφάνεια και λογοδοσία για την όποια προτεραιοποίηση; Τέλος, χρήζει σχολιασμού το γεγονός ότι το μέτρο αυτό στοχεύει στην διευκόλυνση της ρευστότητας της οικονομίας. Δηλαδή, γίνεται χρήση μιας δημοσιονομικής διευθέτησης για να παροχετευθεί ρευστότητα αφήνοντας για μια ακόμα φορά τις τράπεζες -κατεξοχήν «εργαλείο» νομισματικής πολιτικής- να σωρεύουν κέρδη με υψηλά επιτόκια που αφαιμάζουν τις επιχειρήσεις και εν τέλει απορροφούν τη ρευστότητα τους. Ακόμα ίσως και αυτή την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Όσον αφορά τέλος τη διανομή του κοινωνικού πλεονάσματος, αυτή γίνεται σε ένα περιβάλλον κρίσης που έχει αποδεκατίσει οικογένειες, τις έχει οδηγήσει στη φτώχεια, ενώ έχει επιδεινώσει τη θέση αυτών που δοκιμάζονταν ήδη από τη στέρηση. Δεν είναι εύκολο να βρεθεί επαγγελματική ομάδα στην οποία δεν υπάρχουν θύματα αυτής της λαίλαπας. Έναντι αυτής της κατάστασης είναι αναγκαία μια «οριζόντια» πολιτική παρέμβαση εισοδηματικής στήριξης που να διαπερνά κατηγορίες. Στο πλαίσιο αυτό η προνομιακή επιλογή μιας επαγγελματικής ομάδας αποτελεί πρόκληση έναντι των ανθρώπων που βρίσκονται στην ίδια ή χειρότερη οικονομική θέση και δεν απολαμβάνουν το παραμικρό, καθώς δεν ανήκουν στις επιλεγμένες ομάδες. Αλλά ακόμα και εάν συμφωνήσουμε απολύτως με τη διανομή στα σώματα ασφαλείας, θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι η προτεραιοποίηση τους αποδεικνύει τον εγκλωβισμό της κυβέρνησης σε ένα σύστημα αναπαραγωγής εισοδηματικής καιπεραιτέρω κοινωνικής πόλωσης και αναστάτωσης, που προκαλεί αυταρχισμό και αναγορεύει τα σώματα ασφαλείας σε ακρογωνιαίο λίθο για την ισορροπία του. Έχουμε εισέλθει για τα καλά σε μια αυταρχικού τύπου οικονομία, με στοιχισμένη ανάπτυξη γύρω από 4 (εάν όχι λιγότερες) τράπεζες και μια ολιγοπωλιακή δομή επιχειρηματικών συμφερόντων συνδεδεμένων με αυτές, που αναμεμιγμένη με πελατειακές πολιτικές σχέσεις και την αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας, καταλήγει σε ένα ολιγαρχικό σχηματισμό, με σύγχρονα φέουδα, ηγεμόνες, ευγενείς, αλλά… και δουλοπάροικους.

Δυστυχώς, ακόμα και εάν κάποιος επιχαίρει για τους παιανισμούς περί τις δημοσιονομικές εξελίξεις δεν είναι εύκολο να παρασυρθεί στο ρυθμό τους. Συνεχίζει να αγωνιά, σιωπά και αναρωτιέται τι να απαντήσει στους νέους όταν ρωτούν εάν θα πρέπει να φύγουν από τη χώρα σε αναζήτηση ευκαιριών… Ίσων ευκαιριών!!!

Πηγή:www.capital.gr

Continue reading

τι είναι πολιτική;

Δημοσιεύτηκε στο Έθνος στις 19 Μαρτίου 2014

Πολιτική είναι η πραγμάτωση της φιλοσοφίας. Είναι ο τρόπος που η «δύναμη» της εξουσίας εκπορεύεται από τον λαό και οργανώνει τη ζωή των πολιτών. Και αυτός ο τρόπος προσδιορίζεται ιδεολογικά. Για παράδειγμα, μια πρόταση για την αύξηση των θέσεων εργασίας διαφέρει όταν ξεστομίζεται από ένα ναζιστικό κόμμα, ένα σοσιαλιστικό ή ένα φιλελεύθερο κόμμα. Πολιτική δεν είναι η επιλεκτική συγκόλληση «καλών» προτάσεων που διατίθενται από τους διάφορους κοινωνικούς ή ακαδημαϊκούς χώρους. Δεν είναι μίμηση επιτυχημένων πρακτικών και αποφυγή αποτυχημένων. Αραγε μια δημοκρατία δεν πρέπει να επιμένει στην περιορισμένης αποτελεσματικότητας εκπαίδευση των παιδιών των Αθίγγανων; Δεν πρέπει να αρνείται τη βιαιοπραγία επί των αστέγων παρά την «αποτελεσματικότητά» της στην απομάκρυνσή τους από τους δημόσιους χώρους; Continue reading