Για έναν υπερβατικό και κοινωνικά δίκαιο εκσυγχρονισμό. Η εναλλακτική πολιτική (Μέρος 1)

Δημοσιεύτηκε στο Capital στις 24 Φεβρουαρίου 2016

Από την υπογραφή της ένταξης μας στην ΕΟΚ και κυρίως μετά την εναρμόνιση μας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής, η χώρα προσδιορίζεται από την ανάγκη της σύγκλισης. Στο πλαίσιο αυτής της σύγκλισης έχουν δοκιμαστεί διάφορα υποδείγματα. Άλλα κατατείνοντας στον αυστηρό προσαρμοστικό εκσυγχρονισμό στα ευρωπαϊκά πρότυπα (1996-2001). Άλλα, βασισμένα στις απαιτήσεις των πολιτικών κύκλων (ή της αμετροέπειας του πολιτικού συστήματος) που χαρακτηρίζονταν από δημοσιονομικό εκτροχιασμό … ή και σε συνδυασμό δημοσιονομικού και νομισματικού εκτροχιασμού (2004-2008). Σαφέστατα η σύγκλιση κατέγραψε ασυνέχειες, πάντα όμως στη γραμμή του προσαρμοστικού εκσυγχρονισμού στις εκάστοτε κανονιστικές ανάγκες από τη συμμετοχή μας στην ΕΕ και κυρίως στις ανάγκες των αγορών και της συσσωμάτωσης μας σε αυτές.
Η κρίση ανέδειξε τις διαστάσεις της απόκλισης και αποκάλυψε υστερήσεις, (εξαιτίας στρεβλοτήτων, παθογενειών και συγκαλύψεων), τόσο στο οικονομικό και πολιτικό επίπεδο αλλά και στην ιδεολογία και εντέλει στο κοινωνικό επίπεδο… Ο ευρωσκεπτικισμός και οι ιδέες του περίκλειστου κράτους που όλο αδικείται αλλά ως ανάδελφο έθνος εκλεκτό θα τα καταφέρει με τη βοήθεια μιας κάποιας μεταφυσικής πρόνοιας, επανήλθαν σχεδόν αυτούσιες από το παρελθόν των μεγάλων διχασμών του έθνους. Μόνο που τούτη τη φορά δεν ήρθαν μόνο από την άκρα δεξιά αλλά και από την ΣΥΡΙΖΕΙΚΗ (υποτιθέμενη) αριστερά. Το πρώτο επτάμηνο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ υλοποιούσε πλήρως αυτές τις εθνικολαϊκιστικές κατευθύνεις και απεδείχθη μοιραίο για τον τόπο.
Σήμερα συγκομίζουμε τα αποτελέσματα των υστερήσεων αλλά κυρίως της επτάμηνης εκτροπής που ως έθνος “περίκλειστο και ανάδελφο” θα ανατρέπαμε τις αγορές και την παγκόσμια τάξη πραγμάτων (τι παράνοια).
Οι υστερήσεις όπως αποτιμώνται από την ΕΕ και το ΔΝΤ επιβεβαιώνουν τις προβλέψεις για το δυναμικό δημοσιονομικό κενό με το χειρότερο τρόπο. Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα της κυβέρνησης στηρίζονται σε αναβολή πληρωμών και σε περικοπές των δημοσίων επενδύσεων και κυρίως πάνω σε ένα διαλυμένο και σαθρό φορολογικό μηχανισμό που καλείται να διαχειριστεί μια γιγάντια αύξηση της φορολογίας και των φορολογικών συντελεστών ενώ ρέπει στη διαφθορά. Οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων είναι σε πλήρη ισχύ και δεν προβλέπεται να αποκατασταθούν στο εγγύς μέλλον. Οι επιχειρήσεις διαφεύγουν στην Κύπρο ή τη Βουλγαρία και τα Σκόπια Οι νέοι μεταναστεύουν. Η εισοδηματική πολιτική της κυβέρνησης όσο και η φορολογία αναδιανέμει από τους νέους στους γεροντότερους ενώ εξουδετερώνει τις μεσαίες και ασθενέστερες τάξεις. Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής είναι περιστασιακή (κυνήγι ονομάτων) και ουδόλως συστημική. Η κυβέρνηση προσπαθεί να παρακολουθήσει τις οικονομικολογιστικές απαιτήσεις της τρόικα κατανέμοντας τα βάρη κοινωνικά άδικα, ευκαιριακά και σε πλήρη σύγχυση.
Υπάρχει ωστόσο εναλλακτική; Η απάντηση είναι σαφέστατα ναι, ακόμα και υπό τους όρους που θέτει το 3 μνημόνιο. Η εναλλακτική συνίσταται σε μια πολιτική υπερβατικού (και όχι προσαρμοστικού) εκσυγχρονισμού που θα στηρίζεται σε σαφή σχεδιασμό επιμέρους παρεμβάσεων με συνοχή και κοινή στόχευση για την ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη που θέλουμε. Μόνο μια τέτοια πολιτική μπορεί να αποτελέσει ικανή και αναγκαία συνθήκη για την απαραίτητη ευρεία κοινωνική συμφωνία που θα λάβει χαρακτηριστικά ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου για τον υπερβατικό και κοινωνικά δίκαιο εκσυγχρονισμό τη χώρας.
Βασική συνθήκη υπέρβασης της κρίσης μιας οικονομίας που βρίσκεται υπό καθεστώς κατάρρευσης ρευστότητας όπως η ελληνική είναι να βρεθεί η οριακή παραγωγικότητα του κεφαλαίου υπεράνω του κόστους χρηματοδότησης. Υπό αυτές τις συνθήκες επιχειρηματίες αναλαμβάνουν κινδύνους και επιχειρούν με τη χρηματοδοτική υποβοήθηση του τραπεζικού συστήματος. Η παράλληλη μείωση του κόστους καταθέσεων που υποτίθεται ότι αυξάνει τα κίνητρα για χρήση ιδίων κεφαλαίων δυστυχώς δεν ισχύει στην Ελλάδα καθώς ακυρώνεται από την αβεβαιότητα και τον εγκλωβισμό των μικρομεσαίων καταθετών με αποτέλεσμα οι καταθέσεις να παραμένουν ανεπηρέαστες από τη μείωση ή αύξηση των επιτοκίων.
Συνεπώς μία από τις συνθήκες της ανάταξης είναι να μειωθεί το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών. Μια τέτοια πολιτική εξειδικεύεται σε παραμέτρους που αφορούν:
* Την άσκηση πολιτικής πίεσης στις τράπεζες ώστε να συναινέσουν σε μείωση των επιτοκίων χρηματοδότησης στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κοινωνικής συμφωνίας που θα κληθούν να μετέχουν.
* Την ενεργοποίηση διαχείρισης των κόκκινων δανείων συμπεριλαμβανομένης και της πώλησης τους σε ειδικά funds με στόχο τη διασφάλιση της ρευστότητας για την κινητοποίηση της πραγματικής οικονομίας και όχι την ωραιοποίηση των ισολογισμών, των τυπικών ή άτυπων bonus των τραπεζικών.
* Την αντιμετώπιση και τον φορολογικό έλεγχο του παραχρηματοπιστωτικού κυκλώματος των εταιρειών συμβούλων που συνδέονται με τραπεζικά ιδρύματα και στις οποίες παραπέμπονται υποχρεωτικά προβληματικές επιχειρήσεις, αυξάνοντας το κόστος διαχείρισης και επιμηκύνοντας το χρόνο τελικής διευθέτησης της σχέσης τους με τις τράπεζες.
* Την θέσπιση ανεξάρτητης επιτροπής αξιολόγησης των τελικών ρυθμίσεων πιστοδότησης με εισηγητικό χαρακτήρα ώστε να υπάρχει μια δεύτερη ευκαιρία για τις επιχειρήσεις (κατά αναλογία του Credit Committee στην Ιρλανδία).
* Την προτεραιοποίηση της αποκατάστασης της χρηματοδότησης των ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ με κάθε πολιτικό μέσο.
* Την πλήρη άρση των εμποδίων ίδρυσης ιδιωτικών τοπικών και περιφερειακών τραπεζών που θέτει η εθνική νομοθεσία, και την εξυγίανση του πλαισίου λειτουργίας των συνεταιριστικών ώστε να ανοίξει η αγορά στον ανταγωνισμό, να περιοριστεί ο ολιγοπωλιακός έλεγχος του χρηματοπιστωτικού συστήματος από τις 4 συστημικές τράπεζες, και να μειωθεί ο κίνδυνος εξάρτησης της οικονομίας από αυτές.
* Την ενίσχυση των δικαιωμάτων των μετόχων μειοψηφίας επί λειτουργικών θεμάτων των τραπεζών.
* Την πολιτική πίεση προς την ΤτΕ για να ενισχύσει τον εποπτικό της ρόλο.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s